Nỗ lực nâng cao chất lượng đào tạo

1.Theo số liệu thống kê của Bộ GD&ĐT năm học vừa qua, trong số hơn 60 trường ĐH, CĐ, ĐH thành viên... Trực thuộc Bộ GD&ĐT, quy mô đào tạo nhóm ngành kinh tế - tài chính - nhà băng chiếm hơn 1/4 so với tổng chỉ tiêu, nhưng ở toàn hệ thống các trường ĐH, CĐ hiện có thì tỉ lệ này lên đến 37,4%. Tỉ lệ giảng viên/sinh viên tại không ít trường khối kinh tế đang ở mức quá cao so với quy định chuẩn đào tạo. Có trường đại học kinh tế - kỹ thuật chỉ có chưa đầy 300 giảng sư nhưng quy mô đào tạo lên đến hàng vạn sinh viên chính quy. Một thời gian khá dài, nhóm ngành kinh tế, nhà băng, quản trị kinh doanh... Có ở danh mục đào tạo khắp các trường ĐH, CĐ, từ trường chuyên ngành kỹ thuật, nông nghiệp cho đến cả những trường sư phạm. Thực tế này đã cho thấy tỷ lệ tuyển sinh ở nhóm ngành này hiện đang cao gấp đôi quy hoạch nguồn nhân lực. Bất hợp lý trong đào tạo khối ngành kinh tế đã thể hiện rõ. Trong khi quy mô ngành nghề đào tạo ngày càng lớn thì hàng ngũ giảng sư lại chưa đổi thay kịp để đáp ứng đề nghị chất lượng đào tạo. Kiên tâm chỉnh đốn những bất hợp lý trong đào tạo các ngành học can dự đến kinh tế, theo Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Bùi Văn Ga, chủ trương của Bộ sẽ chỉ cho phép các trường chuyên về đào tạo kinh tế được xem xét mở mới thêm các ngành này. Các trường khác chỉ đào tạo “trái tay”, sẽ không được duyệt mở ngành mới. Bộ GD&ĐT cũng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ không xét duyệt, cấp phép cho bất kỳ đề án mở trường nào mà định hướng của trường đó chuyên về đào tạo nhóm ngành quản lý - kinh tế. Và thực tế là thời gian qua, những hồ sơ gửi đến Bộ GD&ĐT xin mở mới trường đại học với những tên trường là kinh tế - kỹ thuật, quản lý kinh tế..., Thì ngay khi thẩm định, Bộ GD&ĐT đã đề nghị điều chỉnh. Sự phản hồi giữa người học đối với người dạy là hoạt động cấp thiết để nâng cao chất lượng đào tạo Ảnh: Bùi Tuấn 2.Theo số liệu khảo sát của Bộ GD&ĐT về đào tạo liên thông thời kì qua, so sánh với những quy định về đào tạo loại hình này thì chỉ có 7 trường đại học đáp ứng các đề nghị về đảm bảo được chất lượng đào tạo liên thông chính quy. Trong khi đó, một thực tại đang diễn ra là đào tạo liên thông CĐ lên ĐH được thực hành ở rất nhiều trường. Trường thì xin trực tiếp chỉ tiêu liên thông, lại có trường xin chuyển đổi chỉ tiêu đào tạo chính quy (do tuyển không hết chỉ tiêu được giao) sang liên thông chính quy. Đó là chưa kể đến việc, chỉ tiêu đào tạo liên thông từ trung cấp, CĐ lên ĐH luôn được khống chế để đảm bảo chất lượng đào tạo, nhưng nhiều trường liên thông “chui” khiến số liên thông chính quy lên ĐH đang rất cao, không chỉ gây mất cân đối lớn trong cơ cấu ngành nghề đào tạo mà còn là việc ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo. Đưa việc đào tạo liên thông trở về đúng bản tính của nó là ý kiến nhất quán trong chỉ đạo của Bộ GD&ĐT. Đào tạo liên thông chỉ là cách tổ chức đào tạo, trong đó dấn kết quả học tập đã có của người học ở bậc đào tạo trước đó khi dự học tập ở bậc cao hơn, nhằm giảm thời gian học tập, chứ không phải là hệ đào tạo mới. Do đó đào tạo liên thông phải tuân theo quy định hoặc của hệ chính quy, hoặc của hệ bộc trực, chứ không có quy định riêng. Chính vì từng lớp, người học và cụ thể là các nhà trường cố tình không hiểu đúng về đào tạo liên thông khiến tầng lớp coi việc học trung cấp chuyên nghiệp, trường nghề, cao đẳng như là “đường vòng, đường tắt” để học đại học. Thông tư “Đào tạo liên thông trình độ ĐH, CĐ” của Bộ GD&ĐT với những nội dung siết chặt việc đào tạo liên thông tức thì đã được xã hội đón nhận, tất nhiên còn có những quan điểm trái chiều, nhưng phải nhận thấy rằng những quy định này là nhắm tới nâng cao chất lượng đào tạo và cũng là để uốn nắn loại hình đào tạo này đúng như mục đích đề ra. 3.Sự phát triển quá nhanh việc đào tạo trình độ thạc sĩ, tấn sĩ khiến chất lượng tấm bằng sau ĐH không tương thích cũng được đưa ra. Theo số liệu thống kê, năm 2012, trong hệ thống các trường trực thuộc Bộ, chỉ tiêu đào tạo TS tăng 34%, ThS tăng 14%. Trong khi hàng ngũ giảng viên có trình độ TS, PGS, GS chưa tăng với tỉ lệ tương ứng về số lượng và chuyên ngành đã ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng đào tạo sau ĐH của các trường trực thuộc Bộ và toàn ngành nói chung. Nhằm chấn chỉnh việc này, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về GDĐH, Bộ GD&ĐT đã tiến hành khảo sát, thống kê các cơ sở đào tạo thạc sĩ. Đến nay, Bộ GD&ĐT đã nhận được vắng của 140 trong 145 cơ sở đào tạo thạc sĩ và đã hoàn thành xử lý kết quả thống kê cho 1002 chuyên ngành đào tạo thạc sĩ. Khẳng định kiên tâm chấn chỉnh hoạt động đào tạo sau ĐH, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Vũ Luận cho biết: Bộ GD&ĐT sẽ chủ trương giảm dần chỉ tiêu tuyển sinh ThS, TS để nâng cao chất lượng. Việc này sẽ được bắt đầu ngay từ hiện giờ với ngành đào tạo cán bộ quản lý giáo dục như một cách “làm gương từ trong nhà”. Chẳng thể có chuyện người chẳng biết gì về giáo dục lại đi học về quản lý giáo dục, làm ThS, TS. Giờ thực hành trong phòng thiết bị công nghệ cao ở ĐHQG Hà Nội Ảnh Bùi Tuấn 4.Hàng loạt sai phạm trong liên kết đào tạo đại học và sau đại học đã được thanh tra Bộ GD&ĐT phát hiện và kiến nghị các hình thức xử lý. Đó là các vi phạm trong các chương trình liên kết đầu tư nước ngoài trong đào tạo. Nhiều quan điểm cho rằng, những sai phạm trên chủ quan do các nhà đầu tư, cơ sở đào tạo dụng ý làm sai thì cũng do chưa có những quy định cụ thể của cơ quan quản lý quốc gia trong lĩnh vực này như các quy định về điều kiện, nghĩa vụ của những cơ sở đào tạo này. Nghị định 73 của Chính phủ quy định chi tiết: Đào tạo trực tiếp theo chương trình của nước ngoài hoặc chương trình do hai bên xây dựng; thực hiện tuốt chương trình tại Việt Nam hoặc một phần chương trình tại Việt Nam, một phần chương trình tại nước ngoài; cấp cọ, chứng chỉ của Việt Nam, của nước ngoài hoặc hai bên cấp riêng theo quy định của từng bên. Hay việc quy định hạn hoạt động của chương trình liên kết đào tạo không quá 5 năm, kể từ ngày được duyệt và có thể được gia hạn, mỗi lần gia hạn không quá 5 năm. Cũng như quy định để được kết liên đào tạo phải đáp ứng những yêu cầu về hàng ngũ nhà giáo; cơ sở vật chất thiết bị; chương trình, quy mô đào tạo, ngôn ngữ giảng dạy.... Những quy định cụ thể như thế này không chỉ nhằm bảo đảm chất lượng các hoạt động kết liên đào tạo hiện giờ mà cũng sẽ là cơ hữu quan trọng để các cơ quan quản lý nhà nước giám sát chém đẹp các chương trình liên kết đào tạo. Từ đó, cũng buộc các nhà đầu tư phải có trách nhiệm hơn với việc mình làm nếu muốn gia hạn thêm thời kì hoạt động tại Việt Nam. Niên học 2012 - 2013, cả nước có: - 424 trường đại học, cao đẳng (gồm 343 trường công lập và 81 trường ngoài công lập) - 295 trường trung cấp chuyên nghiệp (gồm 202 trường công lập và 93 trường ngoài công lập). - Tổng số sinh viên đại học, cao đẳng của cả nước là 2,2 triệu người, số học sinh trung cấp chuyên nghiệp là 562,6 nghìn học sinh. (Nguồn: Tổng Cục Thống kê) Dĩ Hạ