Mẹ mới cập nhật và con gái.

Đáp mà nghe cay xè mũi, chỉ muốn chạy ra bờ sông, úp mặt vào gió sông để khóc.

Người ấy đã dời xa bến sông này đúng ngày này của mười tám năm về trước. Con làm bộ làm tịch thở đều đều và chìm sâu vào giấc ngủ.

Thi thoảng con vạc đi ăn đêm lại cất tiếng kêu thảng thốt. Đây có phải chính là sự thật mà con gái muốn biết từ lâu, sự thật về sự ra đời của con trên bến sông này. Đêm ấy đoàn nghệ sĩ lặng lẽ ra đi. Nhưng con đã biết học cách chấp thuận từ mẹ. Vẫn một dáng ngồi quay mặt vào sông, nước mắt mẹ chảy dài.

Ngày nắng thì đông người vào ra, những ngày mưa hai mẹ con lầm lũi một già một trẻ. Anh bảo: - Em có muốn nghe những câu chuyện của anh không? Câu chuyện về vùng quê anh, về những chân trời xa tít tắp. Sinh nhật con, mẹ đi đưa đò từ mờ sáng. Mà con cũng đâu có bông lông, mẹ thấy không, một mình con mà quản được cả hai sạp hàng.

“Cha con là lính thông tin đóng quân ở bên kia sông Hồng. Khi ấy mẹ đôi mươi, đẹp như những bông hoa muống biển, tím đến ngắt trời.

Chưa khi nào con gái lại thương mẹ nhiều đến thế. Sau những cuộc hò hẹn mau chóng trên chiếc đò lợp lá, con đã ra đời trong bao nỗi cay nghiệt của đời vì không có bóng dáng người cha. Có tiếng ai đó gọi với từ trên bến xuống: - Cho tôi qua đò với. Chắc hẳn mẹ vẫn ngồi cửa đợi. Mười tám năm qua mẹ bỏ nhà trong xóm ra bến sông này trở dạ sinh con.

Anh bảo: - Không ngờ con gái làng Đò lại xinh và dịu dàng đến thế. Con gái xin mẹ đi từ chiều để phối hợp thanh niên mấy xóm lo bán vé. Lúc con gái đặt lưng xuống giường, mẹ nhắc khéo: - Hình như con gái có chuyện gì vui thì phải. Khi con mang dòng máu của anh, cũng là lúc con nhận được một sự thực rằng người đàn ông này đã có gia đình. Từ đấy, hai mẹ con càng ít nói với nhau hơn.

Con gái đóng sạp vải rồi vội vã lên nhà văn hóa. Lần sau con gái không bao giờ dám ngỏ lời như thế nữa. Đò vắng người sang, sông Hồng chảy âm thầm một dải… Bạn bè hỏi: - Sao nhà chỉ có hai mẹ con? Con gái cười: - Ba tao đi vắng.

Như những con cá bạc quẫy động một vùng sông rồi lại bơi đi.

- Con gái học xong Trung cấp Dược, mở một quán bán thuốc ngay bên bờ sông Hồng, sau này lại lấy mỗi chợ bên sông để mở thêm cửa hàng bán vải. Có những điều ta cần phải biết đến tận cùng nhưng cũng có điều ta quên nó thì sẽ tốt hơn. Cái tuổi nông nổi và bồng bột của mẹ ngày xưa…”. Con gái cứ như bị hút hồn bởi nụ cười, ánh mắt và cả cái tính hài hước ấy, cho đến khi hai ánh mắt gặp nhau thì con gái hình như đã quên cả lời mẹ dặn.

Anh nắm tay con gái thật chặt: - Đi theo anh nhé! Lời mời mọc đến một thế giới bóng gió, thần hiệu làm cho mọi nỗi sợ hãi, dè dặt trong con tan biến.

Tự nhiên con thấy mình có lỗi hết sức. Hôm đầu đến, lạ nước lạ cái nên cả đoàn nhờ chi đoàn thanh niên tìm giúp chỗ dựng rạp. Đêm ấy con gái không về. Đấy là bức thư trước nhất mẹ viết dành riêng cho con gái.

Con gái không còn buồn nhiều như những ngày xưa nữa. Con gái không biết nên thương hay giận mẹ. Anh vừa trổ tài đun nấu vừa bày trò trêu cho mọi người vui.

Nhưng khi thức dậy, con gái đã thấy trên bàn có một lọ hoả hồng đỏ và một bức thư. Hình như mẹ chờ ai… Anh theo đoàn nghệ sĩ nghiệp dư đến thị xã biểu diễn.

Áp tai xuống giường, còn cảm nhận được cả hơi thở, tiếng cựa mình của dòng sông hiền hòa. Chấp nhận để sống tốt hơn. Con cứ ở nhà mà bông lông thế này mẹ lo lắm. Mẹ cứ nói con thế… Mẹ cười dàn hòa, nhưng bụng vẫn lo cho con gái.

* * * Mẹ vẫn mải mê với những chuyến đò, sạp vải của con gái vẫn hẩm vào những ngày mưa. Đã có lần ngập ngừng con gái bảo: - Hay mẹ đi bước nữa đi.

Giọt máu của người đàn ông ấy đang lớn dần trong con, rồi con sẽ được làm mẹ, để đến khi đứa con nhỏ biết hỏi “Sao nhà mình chỉ có ba người?”. Xin lỗi con, nếu con muốn biết về một người thứ ba thiếu vắng trong gia đình mình bấy lâu thì hãy đọc tiếp những gì mẹ viết”. Đừng hỏi mẹ cha con đang ở đâu? Điều ấy chính mẹ cũng không biết. Đêm ấy, con gái bỏ đoàn lặn lội ngược về với bến đò và người mẹ già hao gầy trong mong chờ.

Mẹ chỉ mong con gái đừng bao giờ bước theo dấu chân lầm lỗi của mẹ. Cho đến năm con gái mười tám tuổi. Mẹ đứng trong buồng nhìn ra. Mẹ không biết đấy, tiền chở đò thuê của mẹ không đủ trả tiền thuê nhà chứ đừng nói tiền học, tiền ăn mẹ ạ. Tối thứ bảy, Nhà Văn hóa thanh niên của thị xã có tổ chức các chương trình văn nghệ cho thanh thiếu niên sum họp các xóm giao lưu.

Cố giấu nhịp tim đang đập mạnh, cố giấu chút thẹn thò, sợ hãi nhưng tuồng như trái tim mẫn cảm của người mẹ đã nhận ra. Bà ngoại bảo: - Đừng yêu những người qua sông.

Hãn hữu gió thổi mùi phù sa nồng nồng, âm ấm. Cuộc sống đã trôi qua mờ nhạt rất lâu rồi, tiếng vạc ăn đêm, tiếng sông vỗ vào tiếng thở dài của mẹ cứ ám ảnh và xoáy sâu vào tâm não con gái. Đêm diễn thứ hai, đoàn sắp đồ để đi. Mỗi ngày mẹ vẫn chở cả đôi chục chuyến đò, lần nào trở về bờ, mắt mẹ cũng ầng ậc nước.

Con gái đi mãi vẫn không thấy một thế giới mà con gái vẫn từng mơ tưởng. Con gái thấy dáng mẹ ngồi như núi vọng phu mà thương. Vì đoàn hứa sẽ ủng hộ trại trẻ mồ côi trong thị xã một phần ba số tiền thu được, nên thanh niên đoàn viên cũng phải có trách nhiệm giúp sức với người ta.

Nghe thấy cả những bổi hổi khó tả… Sau đêm diễn trước hết. Nếu còn có bồ mẹ. Có phải vì con khờ dại… Tối ấy khi trở về, mẹ vẫn ngồi cửa đợi con. Mẹ chờ cửa đấy. Mẹ quen cha từ những lần sang sông ấy. Con gái gập vội bức thơ lại, một cảm giác hoang mang, lo sợ rất lạ đang đoạt lấy con.

Con không còn đủ gan góc để rong ruổi theo anh những cuộc hành trình vô tận. Phải chăng con gái đã yêu anh từ lúc ấy… Mẹ vẫn ngồi tựa cửa chờ con. Đoàn nghệ sĩ và thanh niên thị xã giao lưu rất nhanh rồi bắt tay vào công việc. Mắt vời vợi buồn. Tiếng gọi đò đã cất lên mấy lần mà mẹ vẫn lặng yên, như thể mẹ vẫn đang chờ đợi một người nào đó… Truyện ngắn của Tạ Đức An.

Nhưng chung cuộc lại có một đứa trẻ nữa được sinh ra mà không biết bố nó là ai.

Thế là một dải cát trắng hiện ra, biển xanh biêng biếc đến khôn xiết, vô tận. Từ sự bồng bột và cái thú ngông cuồng của tuổi trẻ. Đêm ấy sau khi đã hoàn tất mọi công tác chuẩn bị, con vẫn còn nấn ná ở lại. Con gái nghĩ thương mẹ nên mấy lần nỉ non: - Mẹ đừng lo cho con nhiều, con lớn rồi mà… Mẹ quay mặt vào mênh mông gió, thở dài: - Biết thế nè khôn lớn.

Con gái nhìn sông Hồng chảy lặng một dòng mẹ thương thân mẹ chẳng khác gì thân cò, thân vạc. Chắc hẳn con lại Trả lời: “Ông ngoại và cha con đi vắng”. Mỗi người giữ một sự câm lặng cho mình. Mà cứ tình hình này thì mẹ nghĩ con nên đi ôn rồi năm sau thi lại.

Không đỗ đại học thì học cao đẳng hoặc trung cấp. Con trải lòng mình vào thế giới mà con gái chưa bao giờ đến, nó như một khu vườn cổ tích nhiều hoa lá, nó tắm đẫm trong con cái mơ ước được bước đến những thế giới lạ xa mà khôn cùng đẹp đẽ.

Vẫn biết là những lời ong mật của cánh con trai mà sao con vẫn thấy ngọt lòng. Con gái ơi! Mẹ là đứa con hư không biết nghe lời người lớn.

Bao giờ con gái về đến nhà rồi mà mẹ vẫn chưa hết lo.

Nên tối thứ bảy nào, con gái đi giao lưu văn nghệ là mẹ ở nhà cũng hết đứng ngóng lại ngồi trông. Đoàn của những người nghệ sĩ nghiệp dư không dừng lại ở bất cứ nơi đâu quá năm ngày.

Con gái hát hay nên được bầu làm đội trưởng đội văn nghệ xóm Đò, Thi thoảng mấy đứa lại hội tụ nhau tại quầy hàng vừa bán hàng vừa tập văn nghệ.

Đôi lúc muốn hận thù một ai đó nhưng không làm được. Con gái mười tám rồi. Mẹ kể về người thứ ba. Không biết đã bao lăm lần con gái hứa sẽ không giẫm vào bước chân của mẹ. Con gái mất lòng, nói dỗi: - Con đi học thì mẹ nuôi thế nào được. Muốn quên một ai đó cũng không làm được.

Lúc ấy cái khao khát được yêu, được sống một cuộc sống khác cứ cháy bùng trong con. Từng ấy năm bươn trải trên những chuyến đò, nuôi nấng con gái bằng những nỗi đau giấu lặng. Tình yêu cũng không đủ lớn để buộc ràng một người đàn ông đã có vợ con. Còn kẻ lạc lối như mẹ thì chỉ mang cái đau xót một đời. Mẹ ngồi lặng yên quay mặt vào sông, gió thổi bên tai ù ù, mưa giăng, cuộn đỏ dòng phù sa như một dải lụa màu uốn qua thị xã.

Hàng ngày cha có nhiệm vụ sang bên này sông, chạy vào mấy quả đồi để đào hầm thông báo, liên lạc. “Con gái yêu của mẹ! Sinh nhật thứ mười tám của con mẹ mang đến cho con một món quà đau xót. Mẹ nghe thì cũng thấu nhưng vẫn dặn: - Xong buổi biểu diễn phải về nhà ngay. Con người ta đi hết cả đời mà có khi vẫn còn nhầm nhỡ.

Để rồi mười tám, hai mươi năm sau, có thể con lại ngồi viết cho đứa con thân yêu của mình một bức thư như mẹ đã viết cho con. Lần nào chở đò xong, trở về nhà mẹ nhìn cảnh mấy đứa cứ lúng liếng, hát hò là mẹ lại thở dài: - Sao mấy đứa không lo mà làm ăn, hoặc rảnh rỗi thì cũng lên thư viện của thị xã mà đọc sách báo.

Người đàn bà nếu tìm thấy một bến đỗ bình yên thì sống cũng bõ một kiếp người. Phải thoát khỏi bến sông với những chuyến đò và sạp hàng không tìm thấy nổi một niềm vui nhỏ bé. Mẹ quay mặt vào tường thở dài, rồi đêm chìm vào tĩnh lặng. Mẹ đem lòng yêu cha con từ cái ánh nhìn sâu hun hút đầy hấp lực. Anh đảm trách hậu cần cho đoàn thết đãi thanh niên dựng rạp một bữa cháo gà.