Lỗ hổng quản lý, dân gánh hậu quả?.

Giải pháp quan yếu nhất theo vị này là công tác giám sát, theo dõi hoạt động thường ngày của DN, để phát hiện kịp thời nếu có động thái bỏ trốn

“Ký quỹ cũng là một cách tốt, nhưng chỉ dùng cho nhà đầu tư nước ngoài ít tin cẩn, năng lực kém”, GS. Đáng ra trong Luật Đầu tư Nước ngoài đã phải tính trước những trường hợp kể trên, rút kinh nghiệm từ các nước khác hoặc khi có dấu hiệu phải có văn bản quy định bổ sung.

Dù nhiều cấp, ngành quản lý, tưởng chặt nhưng lại lỏng lẻo. “Các DN đầu tư nước ngoài thường có các dự án vị trí đất đẹp, vì tiềm lực của nhà đầu tư nước ngoài thường mạnh hơn các DN trong nước” Ông   Lương Trí Thìn  , Chủ tịch HĐQT Đất Xanh Group “Tình trạng chủ DN FDI bỏ trốn đã có từ nhiều năm trước, nhưng đang tăng đáng báo động.

Thậm chí ký quỹ, buộc mua bảo hiểm dự án. Điều này là do lỗ hổng quản lý, các DN hoạt động nằm ngoài tầm kiểm soát của cơ quan quốc gia. Ảnh: LHV. Nguyễn Mai, cần có biện pháp đề phòng với DN có tính chất vi phạm luật pháp như ông chủ Cty Minh Việt.

Cần bổ sung quy định để kiểm soát, xử lý vấn đề phát sinh. Phải ký quỹ, mua bảo hiểm   Chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh cho rằng, các quy định của pháp luật chưa lường hết hành vi lừa đảo, chưa đánh giá đúng tính chất nghiêm trọng của vấn đề này, nên thiếu quy định, nhiều lỗ hổng.

Luật sư Phạm Liêm Chính (TS Luật quốc tế), đoàn luật sư TP Hà Nội cho rằng, theo pháp luật phải có cộng tác tư pháp quốc tế giữa Việt Nam và chính phủ các nước nơi nhà đầu tư ngụ, mới có thể nép nhà đầu tư thực hành biện pháp cưỡng chế bồi hoàn thiệt hại.

“Việc khuyến khích đầu tư quá dễ dãi sẽ dẫn tới hậu quả khó lường. Giải pháp hiện có thể bắt chủ doanh nghiệp ký quỹ, hoặc mua bảo hiểm cho dự án để giảm thiệt hại khi có sự cố”, ông Doanh nói. “Quản lý chồng chéo, trong khi quy định lại thiếu, nên khi xảy ra chuyện, không ai chịu trách nhiệm. TSKH Nguyễn Mai, chủ toạ Hiệp hội DN Đầu tư Nước ngoài (VAFIE) cho rằng, để dẫn tới tình trạng trên do khuyết thiếu trong công tác quản lý nhà nước.

Cũng theo chuyên gia này, việc quy nghĩa vụ cho cơ quan quản lý cũng khó, vì quản lý chồng chéo. Theo ông Du, việc bổ sung quy định của ta hiện quá chậm.

Phan Hữu Thắng, nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch Đầu tư) nhận định.

Đầu tư kiểu “mỡ nó rán nó”   Mới nhất, rúng động khắp thế giới và khiến nhiều người góp vốn tại Việt Nam “chết chùm” có vụ ông Edward Chi (người Mỹ gốc Hoa), TGĐ Cty Cổ phần Đầu tư Minh Việt (Cty Minh Việt), ôm 400 tỷ đồng lặng lẽ rời Việt Nam không dấu vết. Với chủ DN BĐS bỏ trốn (dự án đã huy động vốn từ khách hàng), theo ông Thắng, thiệt hại người dân phải tự chịu, vì chưa có quy định.

Còn bây chừ cơ bản là người dân mất trắng”, trạng sư Chính nói. Hiện chưa có quy định nào để xử lý những trường hợp chủ bỏ trốn và tài sản để lại. “Có tình trạng, khi xảy ra chuyện, không quy nghĩa vụ được cho ai. 000 DN FDI đang hoạt động (chiếm 1% tổng số vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hành từ năm 1987 đến nay). Còn giờ, chủ DN bỏ về nước cũng không làm gì được.

Không ai nắm chắc được diễn biến hoạt động của DN”, TS. Trần Du, nguyên Phó GĐ trọng tâm Xúc tiến Đầu tư phía Bắc (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cho hay, các chuyên gia đã nói nhiều về vấn đề này, nhưng cơ quan quản lý ít quan tâm. Thuế nhà nước thu được không bao lăm, hậu quả người dân và xã hội lãnh đủ”, GS Mai nói.

Giờ hậu quả nghiêm trọng mới chú ý tới. Đặc biệt với BĐS, vốn DN bỏ nhiều cũng chỉ 30%; phần còn lại là huy động từ khách hàng theo kiểu mỡ nó rán nó. Theo GS. TS. GS. Nguyễn Mai, số DN bỏ trốn chiếm khoảng 5% trên tổng số 12. Ngoài sự việc ông chủ Cty Minh Việt biến mất khỏi Việt Nam, nhiều chủ DN FDI bỏ trốn đã tả kẽ hở trong quy định pháp luật hiện hành.

Càng ngày càng nhiều dự án BĐS dừng thi công, có dự án chủ đầu tư bỏ trốn (Ảnh dự án Usilk City đã dừng thi công gần một năm nay). Không ai dám khẳng định 400 tỷ là con số cuối cùng, vì còn nhiều khách hàng chưa ra mặt dù đã góp vốn vào dự án Tricon Towers Hà Nội và The Bayview Towers (Hạ Long, Quảng Ninh) do Cty Minh Việt làm chủ đầu tư.

Lê Hữu Việt. Vì quy định việc xử lý chủ DN FDI bỏ về nước chưa có”, ông Du nói. Mai nói. “Người dân đã nộp tiền vào dự án giờ phải chịu, có kiện cũng khó. Theo GS. Vì theo ông, nếu áp dụng cho tất tật DN FDI sẽ làm giảm sức hút của môi trường đầu tư Việt Nam. “Chuyện này hẳn nhiên có một phần lỗi từ phía người dân, khi thị trường BĐS sôi động, lời nhiều nên mua theo phong trào, không tìm hiểu kỹ chủ đầu tư”, ông Thắng nói.

Thống kê của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, hết tháng 5/2013, cả nước đã có 518 doanh nghiệp FDI vắng chủ, với tổng số vốn đăng ký 903 triệu USD.