Bữa qua mang quà sang cảm ơn, ông bà cứ chối đây đẩy. Tôi đến chơi nhà bác. Khi nghe tôi “phỏng vấn” điều thắc mắc trên thì bác cười, bảo ngay: - Mình vẫn làm thêm khối việc đấy chứ.
Từ những chuyện hạ như vậy, tôi thêm cảm phục bác hàng xóm. Cuối năm 1971, BS. Ngày đó, tàu bay Mỹ ném bom một trận địa pháo ở Xuân Mai, Hà Tây, chị Lộc là cấp dưỡng cho công trường gần đấy, bị mảnh bom vào đầu.
Rồi chị xuất viện, sức khỏe dần hồi phục. Bác nói “làm cho vui”, thâm tâm tôi hiểu đấy hoàn toàn là trách nhiệm. Bệnh tôi đỡ trông thấy, giờ đi lại ngon. Chí từ chiến trường ra. Chị ngập ngừng hỏi: - Thưa, chú là bác sĩ Trần Mạnh Chí ở Viện Quân y 103? - Đúng rồi - chủ nhà mời khách ngồi, hỏi tiếp - Chị gặp tôi có việc gì? Người phụ nữ rơm rớm nước mắt, liền bước đến nắm chặt tay bác, nghẹn ngào nói: - Thưa chú, cháu tên Lộc, được chú cứu sống hồi năm 1968 do bom ở Xuân Mai đây ạ.
Có người tốt đến thế là cùng. Ông ra hiệu bảo mình ngồi lại gần, cứ xoa xoa bàn tay mình, cười mà khóe mắt có giọt lệ ứa ra. Sau đó tôi đi viện. Bệnh viện bảo may bác được cấp cứu kịp thời, không lệch xương, không nhiễm trùng, vết khâu đẹp.
Nhưng ông N. Chia tay, chị Lộc xúc động nói với bác Chí: - Chú ạ, cháu theo đạo Thiên Chúa. Và bác kể một chuyện diễn ra gần đây: - Mình xem Đài truyền hình Hà Nội có phóng sự “Hơn cả tình yêu”nói về bà Phạm Thị Tỵ ở Đồng Xa (Từ Liêm, Hà Nội), suốt 40 năm ròng chăm sóc chu đáo chồng là ông Trần Văn Huấn, thương binh nặng, mất 92% sức khỏe, bị vết thương cột sống, liệt nửa người.
Ai mà tính hết được trong vòng mười năm qua, bác đã có bao nhiêu cuộc đi trò chuyện sức khỏe; bao nhiêu lần khám bệnh; đọc đơn thuốc; đọc phim Xquang, phim citi; đáp qua điện thoại cách phòng, chữa một bệnh cụ thể. Gặp lại người quen cũ, bác Trần Mạnh Chí rất vui. Hàng ngày ông mang đồ tiêm sang nhà tôi, quả mũi tiêm êm ái, mau chóng lắm.
Bác Chí đã nhớ ra bệnh nhân này. Chị Lộc đã đi lại được, song thể trạng vẫn yếu, cần được mổ tiếp. Bác cũng tri ân với người bệnh. Ông vui vẻ nhận lời ngay. Chúng tôi đang chuyện trò thì có khách đến. Ông nghiêm mặt trả ngay lại tôi gói tiền. Run rủi thế nào đúng lúc vợ chồng ông Chí đi bộ thể dục qua. Ngoài những việc “ăn cơm nhà vác ốc hàng tổng” như thế, thói quen viết từ hồi tại chức bác cũng không bỏ được.
Tôi bị viêm khớp háng nặng. Bà ngồi bên. ”. Bệnh viện Việt Xô bắt hàng ngày phải đến tiêm phong bế vào vùng háng. Đi lại cách rách quá. Hồ Chí Minh. Người gần đây nhất, tiến sĩ Võ Tấn Sơn được bác chỉ dẫn lúc đã nghỉ hưu, đang đảm đang trọng trách Hiệu trưởng trường Đại học Y TP.
Làm cho vui ấy mà. Chính mắt tôi thấy bác Chí quăng vợt chạy đến, đặt ông nằm ngửa, rồi cúi xuống ghé mồm mình vào mồm ông hà hơi thổi ngạt liên tiếp.
Mới đây, ngành liên lạc tải còn cử người đến gặp, đề nghị bác viết giúp ngành chuyên đề “Cấp cứu những tai nạn liên lạc trên đường xa trạm y tế” để phổ biến rộng cho các đoàn xe trên nhiều tuyến quốc lộ. Toàn là của những người trong khu hoặc đoàn thể phường, quận nhờ. Mới lại, cô y tá trẻ khi tiêm cứ lóng nhóng, cô thú thiệt, vị trí tiêm khó, phải là người nhiều kinh nghiệm mới làm được việc này.
Ngay sau đó bác có lệnh đi B. Mình sực nhớ ra: năm ấy chính mình đã lấy mảnh đạn trong cột sống cho ông ấy, một tiểu đoàn trưởng xe bị thương trên đường Trường Sơn. Vừa về nghỉ, bác đã sốt sắng cùng mấy đồng nghiệp trong khu tập thể như giáo sư Thực, giáo sư Mễ lập một tổ tham mưu sức khỏe tình nguyện.
Chị kể là, bao nhiêu năm hỏi thăm ân nhân của mình, hôm rồi ngẫu nhiên vào làm đầu ở một hiệu phố Khương Trung (Thanh Xuân, Hà Nội), đúng lúc người cha của chủ quán là một đại tá quân đội đã về hưu đang ngồi đấy.
Mình lấy trong túi tặng ông một tượng gỗ khá to, tạc con đại bàng dang rộng đôi cánh, bảo: đồng chí tiểu đoàn trưởng xe Trường Sơn ơi, đồng chí là đại bàng không bao giờ chịu gãy cánh đâu! Đã có nhiều cuộc gặp lại đầy tình người xúc động như thế. Đấy có thể gọi là những việc “có tên”. “Ông N. Làm ở Văn phòng Chính phủ, sinh hoạt tổ hưu gần nhà bác Chí” - một vị nữa liền góp chuyện - “Buổi chiều đang chơi cầu lông bỗng gục tại chỗ.
BS. Tôi ra ủy ban lĩnh lương hưu, trên đường về vấp hòn đá ngã vỡ xương quai hàm, nằm quay lơ tưởng chết. Chúa luôn ở trong lòng cháu. Vậy nên, đến lúc có quyền ngơi nghỉ, hưởng sự thư nhàn nhưng bác vẫn không nghỉ, thầm lặng làm tiếp những việc có thể làm mà không đòi hỏi một sự đãi ngộ nào.
Song, vẫn chưa thể hiểu hết thực hư lời cõi tục đồn đại về “ông đủng đỉnh việc đời”. Người bệnh tri ân với bác. Chị được đưa cấp cứu đến cơ sở tản cư của Viện 103 đặt tại Cao Mật, Bình Đà (Hà Tây).
Chính tay bác mổ lại. Chỉ dẫn nghiên cứu sinh này, chấm luận văn này, viết sách. Các vị bảo thế có khó cho tôi không? Nghe vậy, một ông ngồi bên tôi nghiêng đầu, chỉ vào phía hàm trái của mình còn nhìn rõ vết khâu đang bôi nghệ vàng ươm, nói: - Cách đây mươi ngày.
Cụ kể: - Các vị ạ, tôi chịu ơn ông Chí nhiều quá mà chẳng biết cách nào báo ân. Ở Học viện Quân y Viện 103, các học trò do bác trực tiếp hướng dẫn luận văn hồi đương chức, nay đều đã thành chuyên viên đầu ngành, thay bác làm chủ nhiệm bộ môn ngoại thần kinh, như các đại tá, tấn sĩ: Vũ Hùng Liên, Bùi Thọ Lộ, Nguyễn Hùng Minh, Bùi Ngọc Tiến.
Đó là một nữ giới trạc ngoài năm mươi tuổi. Khi nghe mình giới thiệu: tôi là Chí, đã cấp cứu, mổ cho ông tại Viện 103 đây. Tôi nghĩ ngay đến thầy thuốc Chí ở gần nhà, liền hỏi, người như ông ấy làm thay cô có được không? Cô bảo, bác ấy là thầy của thầy cháu, sao không được. Thế là mình tìm đến Đồng Xa. Ông nhất thiết xương, khâu vết thương tại chỗ.
Rồi còn xoa tim ngoài lồng ngực. Ông đang nằm dài trên giường, tóc bạc phơ, tỉnh táo lắm. Khi nhắc đến tên BS. Trần Mạnh Chí, ông vui vẻ bảo đó là người bạn quen biết và cho chị địa chỉ. Bác luôn coi việc mình làm là bổn phận, là y đức. Nhiều nhà khoa học tuổi cao, còn sáng láng như bác vẫn nghiêm trang tham gia công việc đào tạo lớp trẻ như thế.
Ông đỡ tôi dậy, rồi bảo bà Mai, vợ ông, chạy về nhà lấy bông băng, hộp kim chỉ khâu, dao mổ. Bác Trần Mạnh Chí (người thứ ba từ trái sang) sau ngày nghỉ hưu đã đến thăm Trại thương binh nặng Liêm Cần (Hà Nam), gặp lại một thương binh nặng hạng 1/4 từng được bác mổ, điều trị.
Vẫn không qua khỏi vì bị lụt não quá nặng. Quan tâm đến các điều rất thiết thực trong từng lớp, cuốn “Đề phòng những tai nạn trong cuộc sống hiện đại” của bác được Nhà xuất bản Thanh Niên ấn hành năm 2001, diễn đạt ngắn gọn, dễ hiểu cách sơ cứu tại chỗ các tai nạn thường gặp như: sốc chấn thương, chấn thương sọ não, giập não, chấn thương vùng bụng, gãy xương sống, gãy kín xương đòn, cấp cứu chết đuối, tai nạn bị vùi lấp.
Chú là Chúa của cháu, đã tái sinh cháu lần thứ hai! Khi chị Lộc về rồi, tôi hỏi bác Chí, chắc hẳn thời kì qua có nhiều trường hợp bệnh nhân tìm đến thầy thuốc như thế này? Bác gật đầu, còn nói thêm là, từ ngày về nghỉ bác cũng có nhiều dịp thăm lại những người mình đã cứu chữa.
Cả tháng trời kẽo kẹt như vậy, mà ông chẳng nài gì. Có mấy bữa liền da. Đúng lúc tôi được lĩnh khoản tiền do tham dự tiền khởi nghĩa, mới lẳng lặng sang gặp, muốn biếu ông một ít, gọi là món quà ơn cứu mạng. Thế là tôi đến nhờ. Ông bà đều bất thần, vui mừng. Tôi hiểu: với bác, giúp người, vì người là niềm vui, là hạnh phúc của đời mình! Hà Nội 7/5/2010 Phạm Quang Đẩu.
Ông hỏi về vết sẹo dài trên đầu chị, được nghe kể lại chuyện của hơn bốn mươi năm trước. Chí đã tiến hành ca mổ trong nhiều giờ. Hôm rồi, có một cụ là lão thành cách mệnh ở gần nhà, đến nhập bọn với cánh chúng tôi đang lúc ngồi “buôn”. Chuyện trò với bác, tôi phát hiện được một điều này nữa: thời kì qua, bác còn âm thầm làm nhiều việc “không tên” khác. Bao nhiêu năm, hỏi thăm mãi, hôm rồi tình cờ cháu mới biết địa chỉ của chú.
Hôm đưa tang tôi đi cạnh bác Chí, bà vợ ông N. Vẫn chưa yên tâm về ca sọ não rất nặng này, trước lúc xuất phát, bác đã dặn dò kỹ đồng nghiệp ở lại chăm nom chị.
Đã hết lời cảm tạ, mà bác ấy vẫn tỏ ra áy náy như thể mình có lỗi.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét