“Cam kết lãi suất” không trấn an được nhà đầu tư chia sẻ ngay.

Tại Anh, “thị trường có chút hiềm nghi rằng, liệu Ủy ban Chính sách tiền tệ có giữ được lãi suất thấp như cơ quan này nghĩ hay không”, Moyeen Islam, Chiến lược gia trưởng về lãi suất châu Âu của Barclays nói

Nhưng tác động đó đã bị che khuất bởi sự sụt giảm lưu lượng tiền mặt của ECB trong hệ thống tài chính khu vực đồng euro (hậu quả của việc ECB thanh toán bảo lãnh cho các khoản vay giá rẻ của các ngân hàng), việc đã gây sức ép lên lãi suất và bóp méo các dấu hiệu về thời điểm xác thực mà nhà đầu tư dự đoán lãi suất chính sách tăng.

Nếu phí tổn của các khoản vay tương lai trên thị trường tiền tệ tăng lên, các NHTW có thể sẽ hạn chế việc tăng đó, theo các nhà phân tách. Dù rằng vậy, lãi suất thị trường cao hơn không nhất mực đồng nghĩa với sự thất bại của “cam kết lãi suất”. Còn Robert McAdie, Chiến lược gia trưởng toàn cầu về thu nhập nhất thiết của BNP Paribas thì nhận định: “Lần trước nhất, thị trường đang kiểm chứng cam kết của các NHTW”.

Các NHTW thường có cách của mình để trấn an các nhà đầu tư. Chả hạn, chương trình mua tài sản quy mô lớn, hay còn gọi là nới lỏng định lượng, của NHTW Mỹ (Fed) đã tạo ra các đợt tăng điểm ngoạn mục cho thị trường chứng khoán. Việc lợi suất trái phiếu 10 năm tăng lên có thể kéo lãi suất cho vay ở các kỳ hạn ngắn hơn tăng theo, ngược với mục tiêu của các NHTW.

Lợi suất trái phiếu 10 năm của Anh trong tuần này đã tăng lên trên 2,6%/năm, mức cao nhất trong vòng 2 năm qua. Các NHTW chỉ kiểm soát lãi suất ở các kỳ hạn rất ngắn và “cam kết lãi suất” có thể nhân ảnh hưởng đó sang các kỳ hạn dài hơn, từ đó tác động đến các nhân tố khác, bao gồm thiên hướng lợi suất trái phiếu toàn cầu.

“Người ta không đi theo lãi suất của 2 năm nữa mà quan hoài đến khuynh hướng hành động của các NHTW”. Tuy nhiên, lợi suất trái khoán ở Anh và Đức lại cao hơn đáng kể hôm 4/7, khi ông Mark Carney, tân Thống đốc NHTW Anh và ông Draghi đưa ra các “cam kết lãi suất”.

Đáng nói là, hoài đi vay cũng đã tăng lên như là một hệ quả của những cải thiện về tình hình kinh tế, bên cạnh áp lực lạm phát.

Lợi suất trái phiếu 10 năm của Đức cũng tăng trở lại và đang mấp mé mức cao của tháng 6.

Hay chủ toạ NHTW châu Âu (ECB), ông Mario Draghi, đã dẹp đi sự hồ nghi ở khu vực đồng euro bằng cách đứng ra đảm bảo cho các khoản nợ chính phủ. Hồi tháng 5, Fed đã kích thích tăng lãi suất trên thị trường tiền tệ và lợi suất trái khoán khi ban bố kế hoạch thu hẹp gói nới lỏng định lượng.

Phí tổn đi vay trên thị trường thực tế cao hơn, và trong chừng mực nào đó, nhà đầu tư đã nghĩ đến thời khắc lãi suất chính thức cũng tăng lên. “Bạn hãy quan sát những gì diễn ra trên thực tế, đặc biệt từ cuối tháng 6, khi các ông Draghi và Carney phát biểu về chính sách, họ không chỉ cam kết với các thị trường tài chính mà còn hướng đến giới kinh doanh, người tiêu dùng”, Huw Pill, Kinh tế trưởng châu Âu của Goldman Sachs nói.

Nếu chủ nghĩa hiềm nghi thị trường hình thành, hai NHTW nói trên có thể sẽ buộc phải đưa ra các biện pháp mới để kích thích tăng trưởng. “Tác dụng của những cam kết đó không như mong chờ ở thời khắc hiện tại”, Laurent Fransolet, Trưởng bộ phận nghiên cứu về thu nhập nhất định của Barclays nói.

Quan yếu hơn, việc lãi suất tăng lên ở Anh và ở các nước thuộc khu vực đồng euro là hầu như vững chắc xảy ra mà không cần phải có các “cam kết lãi suất” của NHTW. Nhưng những động thái mới nhất của ECB và NHTW Anh - dùng “cam kết lãi suất” để thuyết phục nhà đầu tư rằng lãi suất sẽ được duy trì ở mức thấp kỷ lục - đang có tác động khó lường.